G – Glišić Milovan

Milovan Glišić je jedan od najznačajnijih stvaralaca srpske književnosti. Jednostavnim i prirodnim jezikom slikao je život običnih ljudi i smatra se začetnikom seoske realističke pripovetke.

Rođen je 1847. godine, u selu Gradac, kod Valjeva. Potiče iz siromašne porodice, te se bavio različitim poslovima kako bi zaradio za život. Gimnaziju je završio u Beogradu, a potom je studirao na Velikoj školi. Najpre se upisuje na Tehnički odsek, da bi kasnije nastavio studiranje na Filološko-istorijskom odseku Velike škole.

Iako je bio uspešan student, morao je napustiti studije. Još kao mladić je pristupio pokretu Svetozara Markovića i uređivao satirični list „Vragolan“. Za života je radio kao korektor Državne štamparije, urednik „Novina srbskih“, prvih novina u Kneževini Srbiji, dramaturg Narodnog pozorišta i pomoćnik upravnika Narodne biblioteke.

Iz Glišićevog pera

Pojavom Milovana Glišića srpska književnost je postala bogatija za još jednog pisca koji se kritički odnosi prema stvarnosti i prikazuje različite junake iz društvenog života. Pisao je sa lakoćom, jasno i sa velikom dozom humora. U njegovim pripovetkama posebno mesto zauzima selo, sa svim vrlinama i manama seoskog života.

Kao jednog od najčešćih junaka Glišić rečima slika seljaka, prostodušnog i vrednog, sa jedne strane, dok sa druge strane nalazimo palanačke zelenaše i činovnike. U čuvenom listu „Otadžbina“ Vladana Đorđevića naći će se 1875. godine poznata pripovetka „Glava šećera“, u kojoj opisuje sudbinu Radana Radanovića i Maksima Sarmaševića i koja se neretko izdvaja kao najznačajnija u književnom radu ovoga pisca.

U „Prvoj brazdi“, koja je prvi put objavljena 1885. godine, prikazao nam je idilu porodičnog ognjišta. Međutim, predstavlja i svu teskobu koju donosi život, kao i spremnost da se otresito i odlučno sa njima suoči udovica Miona, samohrana majka na selu.

Kroz ironiju i satiru vrlo vešto beleži o društvenim nepravdama jednog vremena. Pažljivom čitaocu ne može promaći ni to da o socijalnom statusu, obrazovanju, poreklu i pogledu na svet junaka uglavnom saznajemo kroz dijaloge kojima odiše skoro svaka Glišićeva pripovetka.

Svakako valja pomenuti da su u realizam Milovana Glišića utkani fragmenti fantastike, što ovom piscu daje naročitu posebnost. Oni su se oduvek javljali u književnosti u svojim različitim oblicima, ali čini se da su ovoga puta dobili jednu novu dimenziju i postali Glišićeva fantastika. Potvrdu za to nalazimo, na primer, u pomenutoj „Glavi šećera“, kao i u pripoveci „Posle devedeset godina“ iz 1880. godine, po čijim motivima je 1973. snimljen film „Leptirica“.

Talentovani prevodilac

Uprkos teškom životu i nemaštini, uvek je pronalazio put ka obrazovanju i pokazao se darovitim za učenje stranih jezika. Učio je nemački, ruski i francuski. Kao vrstan prevodilac uradio je izvanredne prevode ruske, francuske i nemačke književnosti.

Njegov prevodilački opus broji više od 30 prevoda, među kojima su Gogoljeve „Mrtve duše“, Tolstojev „Rat i mir“ i Balzakova „Šagrinska koža“. Zbog toga je Milovan Glišić ostao upamćen kako po talentu za pisanje, tako i po talentu za jezike i ostavio nam jezičko blago koje danas rado čitamo.

Bibliografija:

  • Jovan Deretić (2004), Istorija srpske književnosti, Beograd: Prosveta.
Glas publike:
[Ukupno glasača: 0 Prosečna ocena: 0]
Preporučite:

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *