Vremeplov (12. decembar)

Dvanaesti decembar je 346. dan godine po gregorijanskom kalendaru (347. u prestupnoj godini). Do kraja godine ima još 19 dana. Na današnji dan dogodilo se:

1806. godine

  • Poginuo Vasa Čarapić, ustanički vojvoda (Beli Potok, 1788 – Beograd, 12. 12. 1806);

1830. godine

  • U Beogradu objavljen sultanov Hatišerif o povlasticama Srbiji;

1865. godine

  • Rođen je srpski naučnik, geograf Jovan Cvijić, osnivač antropogeografije i geomorfologije u Srbiji i Geografskog društva u Beogradu (1910). Predsednik Srpske kraljevske akademije od 1921. godine do smrti i počasni doktor više inostranih univerziteta i akademija, predsednik teritorijalne komisije na Mirovnim pregovorima u Versaju (1919-20) („Balkansko poluostrvo i južnoslovenske zemlje”, „Balkanska pitanja”, „Etnogeografske karte jugoslovenskih zemalja”);

1873. godine

  • Narodna skupština Kraljevine Srbije donela Zakon o merama – dinar uveden kao novčana jedinica čime je otklonjen monetarni haos i upotreba više od 40 vrsta tuđeg metalnog novca, dukata, forinti, talira;
  • U Čačku je rođena srpska slikarka Nadežda Petrović, čije je delo snažno uticalo na razvoj modernog srpskog slikarstva. Od oko 200 njenih sačuvanih slika, neke se svrstavaju među najbolja dela u srpskoj likovnoj umetnosti – „Resnik”, „Autoportret”, „Notr Dam”, „Bulonjska šuma”. Bila je profesor na Akademiji likovnih umetnosti u Beogradu i organizator prvih umetničkih izložbi;

1897. godine

  • U Beograd su iz Beča preneti posmrtni ostaci Vuka Stefanovića Karadžića, reformatora srpskog jezika, i sahranjeni u porti Saborne crkve;

1918. godine

  • Srpska vojska po završetku Prvog svetskog rata ušla u Zemun, čime je okončana dvovekovna vladavina Habsburške monarhije u tom gradu. 1918. godine – Uz zvuke kompozicije „Marš na Drinu” u oslobođeni Niš u Prvom svetskom ratu umarširala je Drinska divizija srpske vojske;

1920. godine

  • Konstituisana Ustavotvorna skupština Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca. Rad Skupštine, kojom je predsedavao hrvatski političar Ivan Ribar, trajao više od 6 meseci i okončan donošenjem Vidovdanskog ustava 28. juna 1921. godine;

1934. godine

  • Jedanaestogodišnji Petar II Karađorđević proglašen je kraljem Jugoslavije, nakon što je 9. oktobra u atentatu u Marseju ubijen njegov otac kralj Aleksandar I. Vršenje kraljevske vlasti je u ime maloletnog kralja vršilo tročlano namesništvo – princ Pavle, dr Radenko Stanković i dr Ivo Perović. Prvi namesnik bio je Pavle Karađorđević;

1940. godine

  • Kraljevina Jugoslavija potpisala s Mađarskom pakt o večnom prijateljstvu, u nameri da poboljša odnose s Nemačkom;

1958. godine

  • Umro Milutin Milanković, matematičar, astronom i geofizičar, akademik. Milutin Milanković je bio jedan od naših najvećih naučnika svetskog ugleda. Gimnaziju je učio u Osijeku, građevinsku tehniku je završio u Beču, gde je i doktorirao. Bio je prvi Srbin – doktor tehničkih nauka. Kratko vreme bavio se u Beču inženjerskom praksom. Po povratku u Beograd, preuzeo je katedrenebeske i racionalne mehanike i teorijske fizike na Velikoj školi. Član SANU postao je 1924. godine, a bio je i redovan član Nemačke i dopisni član mnogih evropskih akademija. Napisao je više od sto naučnih radova i veoma popularnu knjigu „Kroz vasionu i vekove“. Tvorac je teorije solarnih klima planeta, matematičke teorije o klimi na Zemlji i teorije o pomeranju Zemljinih polova;
  • Umro dr Slobodan Jovanović, istoričar, pravnik, profesor Univerziteta u Beogradu, predsednik jugoslovenske Vlade u izbeglištvu , akademik (Novi Sad, 03.12.1869. – London, 12.12.1958);

2001. godine

  • U požaru je izgorela Saborna crkva u Nišu, jedna od najvrednijih u Srbiji. Građena je od 1856. do 1872. godine, a projekat je izradio najpoznatiji srpski arhitekta 19. veka Andrej Damjanović;
Preporučite:

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *